Vượt qua khó khăn thách thức, duy trì đà tăng trưởng, đóng góp xứng đáng hơn nữa đối với sự phát triển của đất nước

Cập nhật:
Lượt xem: 4.545

Nhân dịp năm mới 2014, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn đã dành cho Báo Du lịch cuộc trò chuyện. Với sự am hiểu, tâm huyết cùng nhiều trăn trở về sự phát triển của Ngành, ông đã có những phân tích khá mạch lạc về những vấn đề đặt ra đối với du lịch Việt Nam trước mắt và lâu dài.

PV: Năm 2013, kinh tế đất nước có nhiều khó khăn, nhưng ngành Du lịch đã có bước phát triển đáng khích lệ, đề nghị Tổng cục trưởng đánh giá những kết quả nổi bật?

 

- Ông Nguyễn Văn Tuấn: Có thể nói năm 2013 là năm khá đặc biệt đối với ngành Du lịch Việt Nam. Chúng ta tiếp tục chịu tác động ảnh hưởng từ sự suy thoái, trì trệ của kinh tế trong và ngoài nước, cùng với tác động của thiên tai, bão lụt, biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, các nước trong khu vực có nhiều giải pháp mạnh mẽ để cạnh tranh thu hút khách du lịch, trong khi khả năng cạnh tranh của chúng ta chưa được cải thiện nhiều. 5 tháng đầu năm 2013, nguy cơ suy giảm của ngành Du lịch đã biểu hiện rõ khi các chỉ tiêu về lượng khách, tổng thu đều giảm. Trước tình hình khó khăn như vậy, toàn ngành đã tập trung tháo gỡ, vượt lên khó khăn, tranh thủ từng cơ hội, huy động mọi nguồn lực, triển khai đồng thời nhiều giải pháp theo hai hướng chủ đạo: Tăng cường quảng bá, mở rộng thị trường thu hút khách du lịch và chấn chỉnh, nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo an ninh, an toàn và mang lại sự hài lòng của khách du lịch.

 

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Ban Chỉ đạo Nhà nước về Du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sự phối hợp, hỗ trợ của các Bộ, ngành, địa phương, sự nỗ lực của toàn ngành và sự tham gia tích cực của cộng đồng xã hội, đến năm 2013, ngành Du lịch đã vượt qua được thời điểm đầy khó khăn, duy trì được tốc độ tăng trưởng cao liên tục từ tháng 6 đến tháng 12 và tiếp tục tạo đà thuận lợi cho năm 2014. Điểm lại năm 2013, ngành Du lịch đã đạt được những kết quả nổi bật như sau: Thứ nhất, đón trên 7,57 triệu lượt khách du lịch quốc tế; phục vụ 35 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 200 nghìn tỉ đồng, chúng ta đã về đích sớm 2 năm so với mục tiêu đề ra cho năm 2015 mà Chiến lược Phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Thứ hai, tập trung triển khai đồng bộ trên cả nước chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam tạo cơ sở thu hút đầu tư, bước đầu hình thành hệ thống sản phẩm đa đạng dựa trên các thế mạnh tài nguyên du lịch; hoàn thành trình Chính phủ phê duyệt 3 quy hoạch vùng du lịch và một số đề án phát triển du lịch chuyên đề. Thứ ba, các sự kiện Năm Du lịch Quốc gia Đồng bằng sông Hồng – Hải Phòng 2013, Hội nghị quốc tế về du lịch tâm linh vì sự phát triển bền vững, 3 hội chợ du lịch trong nước, các hội thảo toàn ngành về xúc tiến và định vị thương hiệu du lịch Việt Nam cùng với các hoạt động quảng bá, xúc tiến trong và ngoài nước đã thu hút sự quan tâm của số lượng lớn doanh nghiệp du lịch và cộng đồng xã hội ở trong nước và quốc tế, qua đó đã thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh về lượng khách du lịch. Thứ tư, năm 2013 là năm có đột biến về số lượng các dự án đầu tư du lịch có quy mô lớn, chất lượng cao được đưa vào khai thác, nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp đi vào hoạt động đã nâng cao được năng lực phục vụ và quảng bá hình ảnh du lịch; nhiều sản phẩm du lịch chất lượng cao, có trách nhiệm với môi trường và xã hội đã được đẩy mạnh phát triển tạo sự đa dạng, hấp dẫn thu hút các thị trường mới, nâng cao khả năng cạnh tranh của thị trường Việt Nam, bước đầu hình thành các trung tâm du lịch lớn mang tính động lực thúc đẩy thể hiện ngày càng rõ nét như Hà Nội – Quảng Ninh – Hải Phòng – Ninh Bình, Huế - Đà Nẵng – Quảng Nam, Khánh Hòa – Bình Thuận, TP. HCM – Vũng Tàu – Cần Thơ. Thứ năm, tập trung thực hiện các nhiệm vụ đột phá của ngành về đảm bảo môi trường và chấn chỉnh tình trạng lộn xộn, đảm bảo an toàn cho khách, cải thiện môi trường du lịch, tăng cường phối hợp liên ngành và với các địa phương để tăng cường hiệu quả công tác quản lý Nhà nước. Thứ sáu, nhiều điểm đến du lịch Việt Nam được bầu chọn là điểm đến hàng đầu châu Á thu hút sự quan tâm của khách quốc tế đến Việt Nam khám phá và chương trình kích cầu du lịch được triển khai đã kích thích thị trường du lịch nội địa tăng trưởng mạnh đã góp phần tạo nên sự thành công của du lịch Việt Nam trong năm 2013.

 

Những thành quả đạt được trong năm 2013, ngoài sự nỗ lực, quyết tâm của toàn ngành Du lịch, tâm huyết sáng tạo của những người làm du lịch còn có sự quyết tâm thúc đẩy du lịch phát triển của cả hệ thống chính trị, quan tâm chỉ đạo sâu sát của Chính phủ, Ban chỉ đạo Nhà nước về Du lịch, Bộ VHTTDL, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành, địa phương và đồng thuận của cả xã hội. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, năm 2013 cũng bộc lộ những tồn tại hạn chế mà du lịch Việt Nam cần nhanh chóng khắc phục trong thời gian tới, đó là: Kiểm soát chất lượng dịch vụ và quản lý điểm đến; tăng cường quản lý nhà nước đối với môi trường du lịch, đảm bảo an ninh, an toàn cho khách du lịch và quản lý hoạt động của các công ty lữ hành; khắc phục các hạn chế của công tác xúc tiến, quảng bá du lịch trong điều kiện đầu tư cho nguồn lực còn hạn chế; chủ động phòng ngừa không để xảy các sự cố đáng tiếc đối với khách du lịch thông qua các bài học kinh nghiệm sâu sắc đã được đúc rút trong thời gian vừa qua.

 

Xin ông cho biết, cơ hội và thách thức đặt ra đối với ngành Du lịch và quan điểm phát triển du lịch Việt Nam trong những năm tới?

 

- Trong những năm tới, du lịch Việt Nam đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen:

 

CƠ HỘI: Trước hết là cơ hội gia tăng tiếp cận nguồn khách quốc tế khi Việt Nam hội nhập sâu và toàn diện với khu vực và thế giới. Hợp tác trong khối ASEAN ngày càng tăng cường về chiều sâu. Việt Nam đang trở thành điểm đến, thị trường mới nổi với những lợi thế nhất định trong hợp tác song phương và đa phương. Các dòng khách du lịch đang có xu hướng dịch chuyển mạnh tới khu vực Châu Á – Thái Bình Dương trong đó Việt Nam đang ngày càng được thế giới biết đến với những giá trị về bản sắc văn hóa và cảnh quan sinh thái đặc sắc của đất nước và con người Việt Nam và đang được hình tượng như “ngôi sao” đang lên. Đây là cơ hội vàng khi Châu Á – Thái Bình Dương nói chung và ASEAN nói riêng đang trở thành khu vực năng động nhất toàn cầu, có sức hấp dẫn du lịch mạnh mẽ.

 

Tình hình chính trị xã hội ổn định; kinh tế tăng trưởng, đất nước hội nhập với khu vực và thế giới ngày càng sâu và toàn diện với chính sách ngoại giao rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa, Việt Nam là bạn và đối tác tin cậy của các nước; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế luôn được cải thiện, sự hợp tác, hỗ trợ tích cực của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là hợp tác trong các khối ASEAN hướng tới cộng đồng ASEAN vào năm 2015, hợp tác GMS, ACMECS, APEC, TPP… là những điều kiện thuận lợi mở đường cho du lịch phát triển. Các nền kinh tế lớn, các tổ chức quốc tế đang tích cực hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế sang cơ chế thị trường, trong đó dòng đầu tư FDI và ODA cho phát triển du lịch ngày một tăng cùng với quá trình tiếp cận thị trường, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ.

 

Đồng thời, kinh tế trong nước phát triển, thu nhập và đời sống của đại bộ phận tầng lớp trung lưu trở lên ở nước ta ngày càng gia tăng tạo ra động lực kích cầu du lịch mạnh mẽ. Số lượng khách du lịch nội địa đông đảo với trên 35 triệu lượt (2013) là tạo cơ hội cho ngành du lịch mở rộng quy mô và thúc đẩy tăng trưởng các lĩnh vực dịch vụ về mọi phương diện và loại hình du lịch đa dạng. Đặc biệt công nghệ thông tin truyền thông được ứng dụng mạnh trong hoạt động du lịch. Việt Nam có cơ hội đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng khi bắt kịp xu hướng và nhanh chóng tiếp thu công nghệ mới ứng dụng trong phát triển du lịch.

 

Du lịch đã là một xu hướng phổ biến trên toàn cầu, du lịch quốc tế liên tục tăng trưởng; du lịch nội địa chiếm tỷ trọng lớn; du lịch khoảng cách xa có xu hướng tăng nhanh. Du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế dịch vụ phát triển nhanh nhất và lớn nhất trên bình diện thế giới, góp phần vào sự phát triển và thịnh vượng của các quốc gia. Đặc biệt các nước đang phát triển, vùng sâu, vùng xa coi phát triển du lịch là công cụ xóa đói, giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế. Đây là cơ hội lớn về xu thế thời đại mà Việt Nam có thể tận dụng để phát triển các loại hình du lịch mới, đa dạng tận dụng lợi thế về tài nguyên du lịch để nhanh chóng đạt mục tiêu phát triển, đặc biệt xu hướng du lịch cộng đồng đang nổi lên là cơ hội thúc đẩy phát triển kinh tế cho các vùng nghèo và các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.

 

THÁCH THỨC: Thị trường thế giới biến động khó lường; hậu quả của khủng hoảng kinh tế toàn cầu tác động mạnh tới quy mô, tính chất của thị trường gửi khách đến Việt Nam. Năng lực cạnh tranh của ngành du lịch còn non yếu; chất lượng hiệu quả thấp, thiếu bền vững trong khi môi trường cạnh tranh giữa các quốc gia, khu vực và giữa các ngành, các vùng, sản phẩm ngày càng gay gắt khi hội nhập sâu và toàn diện vào khu vực và toàn cầu.

 

Nhận thức, kiến thức quản lý và phát triển du lịch chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế, chính sách quản lý còn bất cập, chưa giải phóng mạnh mẽ năng lực kinh doanh; vai trò và năng lực của khối tư nhân, hội nghề nghiệp chưa được phát huy đúng mức; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chưa đồng bộ và phát huy hiệu lực, hiệu quả toàn diện vẫn là những khó khăn đối với phát triển du lịch theo hướng hiện đại, trình độ cao.

 

Du lịch tăng trưởng gia tăng sức ép lên môi trường; quy hoạch phát triển du lịch bị tác động mạnh bởi xung đột về lợi ích và thiếu tầm nhìn trong đầu tư và phát triển dẫn tới không gian du lịch bị phá vỡ; tài nguyên có nguy cơ bị tàn phá, suy thoái nhanh và môi trường du lịch bị xâm hại là những thách thức đối với phát triển du lịch bền vững. Kết cấu hạ tầng yếu kém, thiếu đồng bộ dẫn tới khả năng tiếp cận điểm đến du lịch còn khó khăn, đặc biệt đối với các vùng sâu, vùng xa. Tính thời vụ, thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt ở miền Bắc và miền Trung; tác động của biến đổi khí hậu; mức sống trong dân cư phần đông còn thấp, nếp sống văn minh, ý thức pháp luật chưa nghiêm và các vấn đề xã hội khác như an toàn giao thông, vệ sinh an toàn thực phẩm, chèo kéo, ép giá…Đây là những khó khăn thách thức vô cùng lớn để đạt tới trình độ phát triển chuyên nghiệp với chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng, thương hiệu và sức cạnh tranh quốc gia.

 

Mặt khác, du lịch Việt Nam sẽ chịu tác động mạnh mẽ của những bất ổn chính trị, xung đột, khủng bố, dịch bệnh, thiên tai, khủng hoảng kinh tế, tài chính ở các nước đối tác, các thị trường truyền thống. Khi là thành viên của WTO những tác động tiêu cực này sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn, khó lường hơn trong khi năng lực thích ứng và ứng phó với những biến động trên thị trường của Việt Nam còn hạn chế. Đây là thách thức bao trùm trong quá trình hội nhập du lịch toàn cầu, ứng phó với khủng hoảng kinh tế, chính trị trên bình diện quốc tế. Sức ép cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, đặc biệt đối với du lịch Việt Nam là một ngành còn non trẻ và còn nhiều điểm yếu. Cạnh tranh giữa các điểm đến trong khu vực đang trở nên quyết liệt hơn với quy mô và tính chất mới do có yếu tố công nghệ mới và toàn cầu hóa. Cạnh tranh cả về dòng vốn đầu tư và thu hút khách, cả về chất lượng và hiệu quả kinh doanh và xây dựng hình ảnh, thương hiệu quốc gia, đòi hỏi phải tập trung nguồn lực để đầu tư nâng cao sức mạnh cạnh tranh cho sản phẩm du lịch.

 

Biến đổi khí hậu đang có tác động mạnh mẽ hơn so với dự báo. Du lịch biển đảo sẽ đứng trước thách thức vô cùng lớn và khó lường trước ảnh hưởng của triều cường, mực nước biển dâng ở các vùng duyên hải, vùng châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long. Những dị thường của khí hậu tác động trực tiếp, gây khó khăn, trở ngại tới hoạt động du lịch. Trên bình diện thế giới, Việt Nam được xác định là một trong các quốc gia chịu tác động mạnh nhất của biến đổi khí hậu bởi mực nước biển dâng.

 

Nhu cầu du lịch thế giới đang thay đổi, hướng tới những giá trị mới được thiết lập trên cơ sở giá trị văn hóa truyền thống (tính độc đáo, nguyên bản), giá trị tự nhiên (tính nguyên sơ, hoang dã), giá trị sáng tạo và công nghệ cao (tính hiện đại, tiện nghi). Du lịch bền vững, du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm, du lịch cộng đồng gắn với xóa đói giảm nghèo, du lịch hướng về cội nguồn, về thiên nhiên là những xu hướng nổi trội. Chất lượng môi trường trở thành yếu tố quan trọng cấu thành giá trị thụ hưởng du lịch. Đây là thách thức vô cùng lớn về quan điểm, nhận thức và chuyên môn kỹ thuật, nếu không nắm bắt kịp xu hướng này sẽ đứng trước nguy cơ tụt hậu, mất thị phần và hiệu quả thấp.

 

Nắm bắt xu thế phát triển và hội nhập, tranh thủ những cơ hội và phát huy các nguồn lực, bài học rút ra để xác định bước đột phá căn bản cho giai đoạn tới là: Thứ nhất, lấy hiệu quả về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường là mục tiêu tổng thể của phát triển; thứ hai, lấy chất lượng và thương hiệu là yếu tố quyết định; thứ ba, doanh nghiệp là động lực đòn bẩy cho phát triển và thứ tư, phân cấp mạnh và liên kết về quản lý là phương châm.

 

Quan điểm trọng tâm có tính đột phá trong Chiến lược phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đó là Phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, có trọng tâm, trọng điểm; chú trọng phát triển theo chiều sâu đảm bảo chất lượng và hiệu quả, khẳng định thương hiệu và khả năng cạnh tranh.

 

Về mục tiêu phát triển đến năm 2020, du lịch cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tính chuyên nghiệp, có hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối đồng bộ, hiện đại; sản phẩm du lịch có chất lượng cao, đa dạng, có thương hiệu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, cạnh tranh được với các nước trong khu vực và thế giới. Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam trở thành quốc gia có ngành du lịch phát triển.

 

Để thực hiện những quan điểm và mục tiêu trên, năm 2014, ngành Du lịch Việt Nam sẽ tập trung thực hiện những nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nào, thưa ông?

 

- Năm 2014, du lịch Việt Nam tiếp tục đối mặt với những khó khăn thách thức và cơ hội đan xen. Ngành Du lịch xác định phải nỗ lực hơn nữa để duy trì tăng trưởng, khẳng định vị thế và hiệu quả đóng góp của ngành cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Năm 2014, du lịch Việt Nam phấn đấu đạt được các mục tiêu đón 8 triệu khách du lịch quốc tế, phục vụ 37,5 triệu lượt khách du lịch nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 230 nghìn tỉ đồng; triển khai thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về phát triển du lịch và Chỉ thị số 18/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý Nhà nước về môi trường du lịch, đảm bảo an ninh, an toàn cho khách du lịch tạo bước chuyển biến cơ bản về quản lý điểm đến, kiểm soát chất lượng dịch vụ, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch; tiếp tục triển khai thực hiện chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam và khẩn trương hoàn thành các quy hoạch du lịch cấp vùng để tiếp tục thu hút các nguồn lực đầu tư cho phát triển du lịch, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, có sức cạnh tranh; sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch và xây dựng, tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về du lịch; tổ chức thành công các hoạt động, sự kiện lớn của ngành như Năm Du lịch Quốc gia Tây Nguyên – Lâm Đồng 2014, các hội chợ VITM 2014, ITE TP.HCM 2014, Chương trình Hành động quốc gia về Du lịch 2014 và Chương trình Xúc tiến du lịch quốc gia 2014; đẩy mạnh liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp trong phát triển và xúc tiến du lịch.

 

Trong điều kiện hội nhập quốc tế toàn diện và ngày càng sâu rộng hiện nay, để phát huy tiềm năng, thế mạnh, cơ hội phát triển, đồng thời khắc phục được những hạn chế, thách thức, ngành Du lịch cần sự quan tâm sâu sắc hơn nữa của Đảng và Nhà nước, của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành, địa phương và sự hưởng ứng của các doanh nghiệp trong năm 2014 và những năm tiếp theo để du lịch Việt Nam nhanh chóng khẳng định vị thế, đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của đất nước.

 

Ông có nhắn gửi gì đối với những người làm du lịch cả nước về một năm đầy hứa hẹn của du lịch Việt Nam từ mùa xuân này?

 

- Năm 2013, mặc dù phải tiếp tục đương đầu với những khó khăn, thách thức nhưng ngành Du lịch đã vượt qua và đạt được sự tăng trưởng cao. Bước sang năm mới 2014, thay mặt lãnh đạo Tổng cục Du lịch, tôi xin gửi lời cảm ơn tới tất cả cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, các nhà đầu tư trong ngành Du lịch trên mọi miền đất nước đã chung tay góp sức, lao động sáng tạo để làm nên thành quả trên.

 

Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành liên vùng cao; du lịch chỉ có thể phát triển khi thực sự kết nối và nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của các cấp các ngành và sự tham gia của cộng đồng. Những thành tựu của ngành Du lịch thời gian qua gắn liền với sự hợp tác đó. Ngành Du lịch mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp có hiệu quả hơn nữa của các cấp các ngành, các tỉnh, thành phố và nhân dân cả nước để khai thác, phát huy có hiệu quả hơn nữa tiềm năng, tài nguyên đa dạng, đóng góp xứng đáng hơn nữa đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

 

Nhân dịp năm mới 2014, tôi xin gửi tới Ban Biên tập và bạn đọc Báo Du lịch cùng gia đình những lời chúc tốt đẹp nhất. Chúc Báo Du lịch tiếp tục phát triển, trở thành diễn đàn chia sẻ thông tin tin cậy và là tờ báo đồng hành của du khách trên mọi nẻo đường. Qua Báo Du lịch, tôi xin gửi lời cám ơn cùng những lời chúc tốt đẹp nhất tới tất cả những người làm du lịch Việt Nam, chúc các bạn và gia đình an khang, thịnh vượng, tiếp tục đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển của ngành Du lịch Việt Nam.

 

Chúc xuân mới thắng lợi mới!

 

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: : Báo Du lịch