Tài khoản vệ tinh du lịch: Góp phần nghiên cứu, hoạch định chính sách phát triển Ngành

Cập nhật:
Lượt xem: 2.694

Tài khoản vệ tinh du lịch mang lại cơ sở dữ liệu giá trị, thể hiện quy mô và đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển quy hoạch và xúc tiến du lịch. Nhằm giúp cho bạn đọc hiểu về vệ tinh du lịch, cũng như quá trình triển khai, áp dụng trong hoạt động của toàn Ngành, Báo Du lịch có cuộc trao đổi với ông Trần Trí Dũng - Phó Giám đốc - Trung tâm Thông tin Du lịch – TCDL.

Báo cáo Đề án triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch tại Việt Nam

 

PV: Xin ông cho biết những nét khái quát về tài khoản vệ tinh du lịch. Lợi ích, sự cần thiết của tài khoản vệ tinh du lịch trong quy hoạch, xúc tiến, phát triển Du lịch Việt

Nam?

Tài khoản vệ tinh du lịch (Theo hướng dẫn của Tổ chức du lịch thế giới (UNWTO)) và việc nghiên cứu áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch vào thống kê du lịch tại Việt Nam là một nội dung lớn, mang tầm cỡ quốc gia, cần nhiều năm để thực hiện nghiên cứu triển khai. Tài khoản vệ tinh du lịch (Tourism Satellite Account – TSA), định nghĩa vắn tắt, là hệ thống chỉ tiêu và phương pháp luận thống kê các giá trị về hoạt động du lịch của quốc gia, vùng lãnh thổ. Tài khoản vệ tinh du lịch ra đời do nhu cầu đánh giá vai trò của hoạt động du lịch trong các hoạt động kinh tế, sự cần thiết có được công cụ đo lường thống nhất và toàn diện bảo đảm được tính so sánh với các ngành kinh tế khác.

Tài khoản vệ tinh du lịch được nghiên cứu và triển khai trên thế giới từ những năm 1980, được tổng kết và cập nhật hằng năm. Lịch sử và phát triển của TSA đã liên quan chặt chẽ với các khuyến nghị thống kê du lịch quốc tế. Đây là kết quả cố gắng không mệt mỏi của nhiều tổ chức, quốc gia và cá nhân nhằm mục đích xây dựng một hệ thống đo lường cho ngành du lịch. Sản phẩm mới nhất được trình bày trong cuốn sách “Tài khoản vệ tinh du lịch: Các khuyến nghị về hệ thống phương pháp luận 2008” (TSA: RMF 2008).Phương pháp luận khác biệt chủ yếu để tính toán các giá trị trong hoạt động du lịch là tiếp cận từ nguồn cầu, từ hoạt động tiêu dùng của khách du lịch để tính toán giá trị tăng thêm, đóng góp của ngành Du lịch trong tổng sản phẩm quốc dân (GDP), các chỉ tiêu khác phản ánh quy mô hoạt động của ngành Du lịch.

Tài khoản vệ tinh du lịch là tiêu chuẩn quốc tế về thống kê du lịch, do UNWTO chủ trì và hướng dẫn các nước thành viên áp dụng thực hiện. Tính đến nay, đã có gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới nghiên cứu và áp dụng hệ thống này. Tuy nhiên, do trình độ phát triển kinh tế của các nước là khác nhau, cơ sở hạ tầng thông tin thống kê khác nhau nên việc triển khai áp dụng cũng đạt được ở các mức độ khác nhau.Việt Nam đang trong quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng và toàn diện với thế giới, để có cơ sở so sánh và hòa cùng với sự phát triển chung của du lịch khu vực và thế giới, việc áp dụng Tài khoản vệ tinh du lịch ở Việt Nam trở thành một đòi hỏi tất yếu. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của du lịch trong những năm qua, nhu cầu về số liệu thống kê du lịch của ngành Du lịch Việt Nam càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Một mặt, nó phản ảnh hiện thực phát triển của ngành, mặt khác, nó góp phần cho việc nghiên cứu xu hướng phát triển, định hướng thị trường cũng như cho việc hoạch định chính sách phát triển của du lịch quốc gia.

PV: Thưa ông, với chức năng nhiệm vụ được phân công, đến nay đơn vị đã làm những gì trong việc nghiên cứu, triển khai thực hiện những vấn đề liên quan về tài khoản vệ tinh du lịch?

Tại Việt Nam, việc nghiên cứu, triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch của UNWTO được bắt đầu từ năm 2009, do TCDL Việt Nam chủ trì, Trung tâm Thông tin Du lịch là đơn vị thực hiện, với sự phối hợp của nhiều Bộ, Ngành liên quan như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Cục Xuất nhập cảnh (Bộ Công An), Bộ đội biên phòng, Trường đại học Kinh tế quốc dân (Khoa thống kê), Viện nghiên cứu khoa học thống kê …Trong hai năm 2010 – 2011, chúng tôi thực hiện nghiên cứu xây dựng đề án triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch tại Việt Nam với kết quả chủ yếu như sau:

Nghiên cứu đề xuất áp dụng hệ thống khái niệm, phương pháp luận thống kê của tổ chức du lịch thế giới. Áp dụng tính thử với một số chỉ tiêu cơ bản để hoàn thiện phương pháp luận và xác định khả năng cung cấp số liệu hiện nay từ các nguồn đã được công bố.

Đề xuất các giải pháp, lộ trình xây dựng và hoàn thiện việc thu thập số liệu từ 2012 đến 2015, trên cơ sở hướng dẫn của UNWTO, kinh nghiệm triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch của các quốc gia trên thế giới, các nghiên cứu thực trạng, khả năng kết hợp các nguồn số liệu thống kê du lịch hiện có từ các cơ quan thống kê quốc gia và các cơ quan liên quan tại Việt Nam.

Lộ trình triển khai áp dụng sẽ được chia thành hai giai đoạn, giai đoạn 1 từ 2012 đến 2015 với nhiệm vụ chính là tổng hợp số liệu về các chỉ tiêu: Tổng tiêu dùng của khách du lịch quốc tế đến Việt Nam (tổng kim ngạch xuất khẩu ngành Du lịch); tổng tiêu dùng của khách du lịch nội địa; tổng tiêu dùng trong nước của khách du lịch (gồm khách du lịch quốc tế đến, khách du lịch nội địa và phần tiêu dùng trong nước của khách Việt Nam du lịch ra nước ngoài); tổng giá trị tăng thêm của ngành Du lịch; tổng sản phẩm trong nước của ngành Du lịch đóng góp trong tổng sản phẩm quốc gia (GDP). Giai đoạn 2 từ 2016 – 2018 với nhiệm vụ chính là hoàn thiện các chỉ tiêu còn lại gồm: Tổng tiêu dùng của khách Việt Nam ra nước ngoài (tổng kim ngạch nhập khẩu ngành Du lịch); tổng tài sản cố định ngành Du lịch, lao động việc làm; tổng tiêu dùng du lịch công.

Tài khoản vệ tinh du lịch là hệ thống chỉ tiêu và phương pháp luận thống kê các giá trị về hoạt động du lịch của quốc gia, trên cơ sở các cuộc điều tra, tổng hợp từ các cơ quan chuyên môn cấp quốc gia chứ hoàn toàn không phải triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch cho các địa phương (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương). Do đó, nếu hiểu triển khai trên diện rộng là triển khai đến các địa phương, tức là triển khai áp dụng tài khoản vệ tinh du lịch cho các địa phương, sau đó các địa phương báo cáo vệ Bộ VHTTDL để tổng hợp thành kết quả tài khoản vệ tinh du lịch quốc gia là chưa chính xác.

Tuấn Sơn (thực hiện)

Nguồn: : Báo Du lịch