Khai hội Thành Bản Phủ và công bố hai di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia tại Điện Biên

Cập nhật:
Lượt xem: 1.140

Sáng ngày 1/4, tại di tích Thành Bản Phủ, xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên đã khai hội Thành Bản Phủ năm 2016.

Trước đó, tối  ngày 31/3, cũng tại khu di tích này, tỉnh Điện Biên đã long trọng tổ chức Lễ công bố và trao chứng nhận hai di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đối với Lễ hội đền Hoàng Công Chất và Nghệ thuật xòe Thái, gắn với chuỗi hoạt động của Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc huyện Điện Biên lần thứ V.

Lễ hội Thành Bản Phủ là Lễ hội truyền thống độc đáo, được tổ chức hằng năm vào ngày 24/2 (âm lịch), thể hiện lòng biết ơn đối với người Anh hùng áo vải Hoàng Công Chất, người đã có công lao to lớn trong việc bảo vệ miền biên cương của Tổ quốc, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân các dân tộc trên mảnh đất Mường Thanh huyền thoại.

Tương truyền vào khoảng năm 1740, giặc Phẻ từ phương Bắc tràn xuống, chiếm Mường Thanh, đóng quân ở thành Tam Vạn rồi kéo quân đi cướp phá đến tận Thuận Châu (Sơn La). Năm 1751, thủ lĩnh nghĩa quân Hoàng Công Chất kéo quân từ miền xuôi lên, kết nghĩa với tướng Lò Ngải, Lò Khanh là người địa phương, đánh tan giặc Phẻ vào năm 1754. Sau đó, vào năm 1758, nghĩa quân dưới sự lãnh đạo của Hoàng Công Chất đã xây dựng nên Thành Bản Phủ vững chắc, kiên cố làm thủ phủ của nghĩa quân. Thành xây đến năm 1762 thì hoàn thành. Lực lượng của nghĩa quân, với sự đoàn kết của các thủ lĩnh, quân dân các tỉnh miền xuôi và miền núi, trong nhiều năm đã bảo vệ vững chắc một vùng biên cương của Tổ quốc. Thành Bản Phủ và đền thờ Hoàng Công Chất là những di tích đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia vào các năm 1981 và 1994.

Theo Quyết định 1877 ngày 8/6/2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận hai di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội đền Hoàng Công Chất và Nghệ thuật xòe Thái cổ Điện Biên. Lễ hội đền Hoàng Công Chất và Nghệ thuật xòe Thái là hai di sản văn hóa đã tồn tại lâu đời, gắn liền với đời sống tâm linh, cũng như sinh hoạt đời thường và có sức lan tỏa sâu rộng trong lòng đông đảo nhân dân các dân tộc Điện Biên, đặc biệt là đồng bào Thái địa phương.

Từ năm 1994 đến nay, cứ vào ngày 24/2 (âm lịch) hàng năm, Lễ hội đền Hoàng Công Chất – Thành Bản Phủ được tổ chức vào dịp ngày mất của thủ lĩnh Hoàng Công Chất, để tưởng nhớ công ơn người Anh hùng áo vải cùng hai tướng Lò Ngải và Lò Khanh (hai tướng người dân tộc Thái ở địa phương), lãnh đạo nghĩa quân, đánh đuổi giặc Phẻ, bảo vệ bản mường, trấn giữ một vùng biên cương thái bình và thế kỷ 18. Lễ hội tổ chức với một số nghi thức trang trọng mang giá trị tâm linh sâu sắc, gắn với nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc địa phương.

Bên cạnh đó, “Nghệ thuật xòe Thái” giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Thái trên địa bàn huyện. Thông qua vòng xòe, mối quan hệ làng bản, quan hệ giữa người với người gắn bó hơn, đoàn kết hơn. Xuất phát từ trong lao động sản xuất, từ nhu cầu của con người muốn được thư giãn, giải trí sau những giờ lao động vất vả, mệt nhọc, xòe đã trở thành nếp sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu của đồng bào Thái Tây Bắc nói chung và tỉnh Điện Biên nói riêng. Đối với tỉnh Điện Biên, thì huyện Điện Biên cũng là một trong số nhiều nơi còn lưu giữ và ghi dấu về sự phát triển của những điệu xòe.

Tại Lễ hội Thành Bản Phủ năm 2016, du khách và nhân dân các dân tộc địa phương đã được tham gia, chứng kiến các phần nghi lễ truyền thống độc đáo như: Lễ rước kiệu, Trống hội, Chúc văn giỗ Hoàng Công Chất, Lễ tế nhớ công ơn Hoàng Công Chất… Tiếp đó là chương trình nghệ thuật với sự tham gia của 25 đoàn diễn viên nghệ thuật quần chúng đến từ 25 xã trên địa bàn huyện. Các tiết mục mang đặc bản sắc văn hóa dân tộc như Lễ cầu mưa của dân tộc Khơ Mú, hát văn 60 năm Điện Biên, múa khèn ô tập thể, thi hát lấy hơi dài, Lễ cầu mưa - té nước của dân tộc Lào… Tại Lễ hội, nhiều môn thể thao, trò chơi dân gian đã được thi đấu như kéo co, đẩy gậy, ném còn, thi mang nặng, hái đào xuân, năm người đi hai chân…

Lễ hội Thành Bản Phủ sẽ diễn ra trong hai ngày, từ 1 đến ngày 2/4, tức ngày 24 đến 25/2 (âm lịch), thu hút sự tham dự của hàng nghìn du khách và đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Nguồn: : Báo Nhân dân