Quảng Ngãi: Du lịch địa chất trong “Miền đất của những chuyển động”

Cập nhật:
Lượt xem: 368

Công viên địa chất Lý Sơn – Sa Huỳnh (CVĐC LS - SH) nằm trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, có diện tích 2.537km2 mặt đất và 2.617km2 mặt biển, gồm 10 huyện, thành phố của tỉnh Quảng Ngãi. CVĐC LS - SH tập hợp nhiều di sản địa chất đa dạng, cảnh quan nổi trội, di sản văn hóa và đa dạng sinh học phong phú.

Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh

Về di sản địa chất, CVĐC LS - SH gồm nhiều phân vị địa chất hình thành trong lịch sử kiến tạo lâu dài, có đại diện của các phức hệ lớn của khi vực miền Trung, niên đại từ 2 tỷ năm đến những sản phẩm của hoạt động núi lửa trẻ hơn, khoảng vài nghìn năm trước.

Trải dài trên nhiều loại địa hình khác nhau, CVĐC LS-SH được thiên nhiên ưu ái ban tặng nhiều thắng cảnh độc đáo như bãi biển cát vàng, núi lửa kỳ vĩ, thác nước, ghềnh đá, hang động, suối khoáng nóng, hồ đầm…

CVĐC LS-SH là nơi lưu giữ nhiều di sản văn hóa truyền thống, phản ánh sự cộng sinh lâu đời của con người với thiên nhiên trên vùng đất này.

Những di sản thiên nhiên và văn hóa đặc sắc là những vốn quý về tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân văn thúc đẩy kinh tế phát triển bền vững, nhất là kinh tế du lịch.

Tất cả những giá trị di sản địa chất, địa mạo, cảnh quan thiên nhiên, văn hóa vật thể và phi vật thể, sự đa dạng sinh học được hội tụ trên bốn tuyến du lịch của Công viên, gồm tuyến về phía Đông với tên gọi Bí ẩn nơi đảo thiêng, về phía Tây với Lục địa cổ - Vũ điệu thời gian, về phía Nam Hành trình về những nền văn hóa cổ và ra phía Bắc Tiếng vọng của biển và Ký ức chiến tranh. Tất cả tạo nên “Miền đất của những chuyển động”.

Tuyến “Bí ẩn nơi đảo thiêng”

Tuyến này gồm 30 điểm dừng chân trên cả đảo Lớn và đảo Bé với các loại di sản địa chất, văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú. Cụm đảo cách bờ 15 hải lý, di chuyển khá thuận tiện bằng tàu cao tốc khoảng 30 phút từ cửa biển Sa Kỳ. Thời gian lý tưởng tham quan đảo Lý Sơn là từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm vì thời tiết tốt, biển êm, ít sóng gió.

Đảo Lý Sơn là một bảo tàng mở về núi lửa. Ngoài 5 miệng núi lửa trên đảo Lớn còn nhiều núi lửa dưới nước. Các hoạt động xảy ra cả trên cạn và trong môi trường nước, trong thời gian dài từ 12 triệu năm đến khoảng 4.500 năm trước, để lại nhiều thắng cảnh tuyệt đẹp trên đảo như vách Hang Câu, núi Thới Lới, Chùa Hang, Giếng Tiền, cổng Tò Vò, Hòn Đụ, Mom Tàu, Bãi Hang…

Cư dân Sa Huỳnh có mặt trên đảo khoảng 3.000 năm trước, sau đó là người Chăm và người Việt. Lịch sử sinh tồn lâu dài của các tộc người khác nhau để lại cho Lý Sơn một kho tàng di sản phong phú, cả vật thể qua dấu ấn kiến trúc và phi vật thể như các lễ hội, phong tục, tập quán trong đời sống hàng ngày người dân.

Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao - Ảnh doananhduong.vn

Tuyến “Lục địa cổ - Vũ điệu thời gian”

Tuyến này gồm 20 điểm dừng chân đưa du khách qua những điểm di sản địa chất nổi trội, cảnh quan kỳ vĩ, các địa danh lịch sử văn hóa, các làng nghề truyền thống. Sự phong phú, đa dạng về di sản địa chất là nét nổi bật để du khách tìm hiểu về lịch sử Trái Đất, thưởng lãm cảnh quan và những sản phẩm được tạo tác trong quá trình kiến tạo địa chất như ghềnh thác, suối khoáng nóng.

Điểm dừng chân “Khởi nguồn sự sống” trưng bày bãi đá cổ ở đại Cổ Nguyên sinh có niên đại tới 2,4 tỷ năm. Trải khắp các tuyến này là nhiều bộ sưu tập hàng chục loại đá biến chất, có tuổi phổ biến vài trăm triệu năm. Có thể nói tuyến này như một cuốn sách tự nhiên để tìm hiểu về sự vận động liên tục của lớp vỏ trái đất – Vũ điệu của lục địa cổ xuyên thời gian.

Vùng núi phía Tây của tỉnh là nơi cư trú của 3 nhóm dân tộc thiểu số H’re, Cadong và Cor nên có thể được coi là bảo tàng sống về văn hóa truyền thống mà kiến trúc, dân ca, điệu múa, nhạc cụ, lễ hội, ngôn ngữ, cấu trúc xã hội, tín ngưỡng là những di sản vô giá của tuyến tham quan này.

Tuyến “Hành trình về những nền văn hóa cổ”

Tuyến ven biển phía Nam của tỉnh đưa du khách qua những ví dụ thú vị về các doi cát nối đảo, sản phẩm của sự tương tác giữa lục địa – đại dương. Tuyến tham quan cũng cho ta nhiều cơ hội cảm nhận, chiêm ngưỡng những di sản văn hóa Sa Huỳnh từ 3.000 năm trước, rồi đến văn hóa Chăm, văn hóa Việt với nếp sinh hoạt độc đáo, những làn điệu dân ca, lễ hội, tín ngưỡng mang đậm bản sắc của cư dân ven biển. Cùng với văn hóa Đông Sơn ở phía Bắc, Óc Eo ở phía Nam, Sa Huỳnh là nền văn hóa lớn ở Khu vực miền Trung, trải dài từ Hà Tĩnh đến Ninh Thuận lên đến Tây Nguyên. Như tên gọi, Sa Huỳnh thuộc huyện Đức Phổ của tỉnh Quảng Ngãi, được xem là cái nôi và trung tâm của nền văn hóa này. Từ thế kỉ thứ 1, văn hóa Chăm bắt đầu xuất hiện và nhiều dấu tích còn lưu giữ trên tuyến tham quan này, như Miếu Bà, bia ký Chăm, cầu đá, giếng cổ, làng nghề gốm…

Tuyến “Tiếng vọng của biển và Ký ức chiến tranh”

Tuyến ra phía Bắc của tỉnh đưa du khách qua nhiều địa danh lịch sử của vùng đất ngoan cường. Ký ức chiến tranh là một điểm nhấn trong tuyến tham quan này khi du khách đến tham quan các điểm như Khu chứng tích Sơn Mỹ, thảm sát Bình Hòa, địa đạo Đám Toái, chiến tranh Vạn Tường. Đây cũng là dịp để du khách tận mục sở thị những bằng chứng dấu tích con đường gốm sứ trên biển thời quá vãng – nghĩa địa tàu đắm cổ dưới nước mà ít vùng biển nào có được. Những đặc điểm địa chất và địa mạo đặc biệt với những bãi cát vàng và ghềnh đá dọc theo bờ biển Bình Sơn có thể là nguyên nhân khiến nhiều tàu buôn bị mắc cạn và đắm ở vùng biển này, chôn theo hàng ngàn đồ gốm sứ. Đây là cơ hội cho các nhà nghiên cứu khảo cổ học, đồng thời minh chứng cho vai trò của Việt Nam trong con đường gốm sứ trên biển. Tham quan tuyến này du khách như nghe được những tiếng vọng từ phía biển khơi từ vài trăm năm trước.

TH

Nguồn: Báo Du lịch