Nâng cao chất lượng, thuyết minh viên: Bài 2: Những giải pháp thiết thực

Cập nhật:
Lượt xem: 6.467

Từ thực trạng của thuyết minh viên tại điểm hiện nay và vai trò của đội ngũ thuyết minh trong việc phát huy những giá trị văn hoá dân tộc và phát triển du lịch, chúng ta cần phải có những giải pháp trước mắt, lâu dài và cụ thể để nâng cao chất lượng của đội ngũ thuyết minh viên tại điểm:

1. Trước hết, cần phải tiến hành cuộc khảo sát thực tế trên cơ sở đó xây dựng những chương trình đào tạo phù hợp, đào tạo dài hạn, ngắn hạn, bổ sung những yêu cầu đào tạo bồi d­ưỡng đội ngũ này. Hiện nay, chúng ta chưa có một cơ sở đào tạo chuyên ngành về thuyết minh viên. Đội ngũ thuyết minh viên hiện nay được đào tạo với các chuyên ngành đa dạng khác nhau chủ yếu là: lịch sử, văn hóa, ngoại ngữ, du lịch ( tập trung ở các bảo tàng và di tích). Tuy vậy, ở các bảo tàng chuyên ngành hay các khu bảo tồn quốc gia, khu du lịch sinh thái, thì đội ngũ thuyết minh viên thường gắn với các chuyên ngành đó như (Bảo tàng Hải dương học, Bảo tàng Địa chất, Bảo tàng sinh vật học…). Vì vậy, bên cạnh kiến thức về chuyên ngành, chuyên môn, phải th­ường xuyên tổ chức các lớp bồi d­ưỡng, đào tạo ngắn hạn để giúp thuyết minh viên cập nhật kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ và những vấn đề mới đang và sẽ đặt ra cho bản thân họ. Những lớp bồi d­ưỡng này có thể đ­ược tổ chức trong dịp ngoài vụ du lịch hoặc buổi tối… nhưng nghiêm túc, có chất l­ượng cả về đội ngũ ngư­ời dạy, tài liệu học tập - tham khảo và cả về điều kiện thực hành.

2. Cần tổ chức các cuộc thi cho thuyết minh viên mang tính chuyên môn nghiệp vụ tại các điểm du lịch, khu di tích hoặc giữa các di tích và giữa các điểm du lịch với nhau để động viên sự tìm tòi, sáng tạo của mỗi ngư­ời, đóng góp vào khối kiến thức cần có của thuyết minh viên. Bên cạnh đó, các thuyết minh viên có cơ hội, học hỏi và chia sẻ những kinh nghiệm lẫn nhau. Việc trao đổi và tìm kiếm thông tin của mỗi thuyết minh viên là rất quan trọng. Tri thức, nghiệp vụ được tìm kiếm qua đồng nghiệp, nhất là từ những đồng nghiệp giỏi hơn, có kinh nghiệm hơn là rất cần thiết. Các cuộc thi này cũng là dịp để đội ngũ thuyết minh viên nâng cao năng lực, phẩm chất, lòng yêu nghề và cũng là dịp xem xét, thay thế những ngư­ời không đáp ứng đư­ợc yêu cầu cả năng lực và phẩm chất cần có.

3. Cần thiết lập quan hệ hợp tác giữa các đơn vị quản lý di tích, bảo tàng, các điểm với các công ty lữ hành để tăng cường nắm bắt nhu cầu, trên cơ sở đó, cùng nhau phối hợp tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn theo những yêu cầu cụ thể. Trong thực tế, cả đội ngũ hướng dẫn viên và thuyết minh viên đều cần nắm vững những kiến thức chuyên ngành của nhau. Nếu như các thuyết minh viên cần hiểu rõ nghiệp vụ hướng dẫn, với những kỹ năng cơ bản cần thiết đối với hướng dẫn viên, thì các hướng dẫn viên lại cần nắm vững những thông tin liên quan trực tiếp đến di tích. Chỉ có sự hợp tác chặt chẽ giữa đơn vị quản lý di tích với các nhà điều hành tour thì mới có thể xác định đúng những nội dung cần thiết để tổ chức bồi dưỡng cho thuyết minh viên của mình. Để thực hiện tốt điều đó, bên cạnh sự chủ động của các đơn vị, cần có sự giúp đỡ của các cơ quan quản lý Nhà nước và các cơ sở đào tạo. Trong những năm qua, TCDL và Cục di sản Văn hóa đã phối hợp tổ chức lớp bồi dưỡng thuyết minh viên tại điểm cho thuyết minh tại các bảo tàng và các khu di tích tại Hà Nội. Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã phối hợp với Sở VHTTDL Hà Nội tổ chức lớp bồi dưỡng cho 120 hướng dẫn viên du lịch của các công ty lữ hành về kiến thức lịch sử tại điểm di tích.

Bên cạnh những lớp bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, cần chú trọng mở các lớp bồi dưỡng về ngoại ngữ chuyên ngành, chuyên sâu cho các thuyết minh viên để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của du khách quốc tế. Những lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và ngoại ngữ cần phải duy trì thường xuyên và nhân rộng tại các địa phương, nhằm nâng cao chất lượng cho đội ngũ thuyết minh viên, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

4. Chú trọng công tác giáo dục bồi dưỡng đạo đức nghiệp vụ, lập trường chính trị vững vàng cho đội ngũ thuyết minh viên, đây là nhiệm vụ rất cần thiết nhất là trong giai đoạn hiện nay. Đạo đức nghề nghiệp, phong cách của thuyết minh viên có vai trò quan trọng trong quá trình tiếp nhận và truyền tải thông tin đến khách tham quan, hình ảnh điểm đến, có thể để lại ấn tượng tốt hay không trong lòng du khách, đều có sự tác động về mặt ý thức chính trị của thuyết minh viên. Do vậy, các nhà quản lý cần đặc biệt quan tâm giáo dục, bồi dưỡng đạo đức, tác phong nghề nghiệp cho đội ngũ thuyết minh viên. Coi đây là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng công tác thuyết minh.

5. Tăng cường đầu tư trang thiết bị, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại để tăng cường hiệu quả công tác thuyết minh, giới thiệu và hướng dẫn. Những phương tiện kỹ thuật hiện đại về nghe, nhìn nếu được sử dụng phù hợp sẽ làm tăng chất lượng thuyết minh, hướng dẫn, tạo nên những hiệu quả cao trong thu nhận thông tin cho du khách.

6. Cần thiết phải xây dựng quy chế đối với thuyết minh viên tại điểm, trên cơ sở đó xác định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của thuyết minh viên. Đồng thời phải có những chế độ đãi ngộ với thuyết minh viên, nhất là đối với những người làm công tác thuyết minh ở những điểm di tích, các khu du lịch ở những vùng sâu, vùng xa, có như vậy mới khuyến khích, tạo điều kiện cho họ yên tâm công tác, phát huy hết sức mình vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, góp phần thúc đẩy ngành du lịch phát triển.

ThS. Nguyễn Anh Minh

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch

Nguồn: : Báo Du lịch